Η άγνωστη Δυτική Αφρική - Από τη Γκάμπια στην Ακτή Ελεφαντοστού

Πετάμε με ενδιάμεσο σταθμό  για το δυτικό άκρο της Αφρικής , την «στενόμακρη» Γκάμπια. Πρώην βρετανική  αποικία που έγινε ανεξάρτητο κράτος το 1965 και περικλείεται από τις τρεις πλευρές από την Σενεγάλη.

Άφιξη το πρωί στην πρωτεύουσα Μπαντζούλ. Το ίδιο πρωινό θα ξεκινήσουμε την γνωριμία με τη χώρα αρχίζοντας από την παλιά πόλη της Μπαντζούλ που βρίσκεται στο στόμιο του  ποταμού  Γάμβια πριν εκβάλει  στον Ατλαντικό Ωκεανό. Το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί   στην αγορά Άλμπερτ, στο λιμάνι που τα πορθμεία μεταφέρουν ασταμάτητα ανθρώπους και εμπορεύματα στην απέναντι όχθη του ποταμού, 4 χλμ βορειότερα. Όμως το μεγάλο θέαμα μας περιμένει αργότερα καθώς θα κατευθυνθούμε νότια στο Τίτζι. Ένα από τα μεγαλύτερα παραδοσιακά ψαροχώρια της Αφρικής. Εκατοντάδες ωκεανοπόρες βάρκες με πολύχρωμα σχέδια καταφτάνουν  στην αμμουδερή ακτή του χωριού φέρνοντας αλιεύματα του Ατλαντικού σε μια κοσμογονία με γνήσια αφρικανική ατμόσφαιρα.

Αναχωρούμε οδικώς  για τα σύνορα της χώρας με τη νότια Σενεγάλη, άλλοτε σημαντική γαλλική αποικία στη Δυτική Αφρική. Μετά τις τελωνειακές διαδικασίες  διασχίζουμε την ενδοχώρα και καταλήγουμε στο Ζινγκιντσόρ που απλώνεται νωχελικά στις όχθες του ποταμού Καζαμάνς. Το απόγευμα που ο ήλιος του Σαχέλ «μαλακώνει» θα εξερευνήσουμε την πόλη, τις αγορές και θα απολαύσουμε το ηλιοβασίλεμα που σβήνει στον Ατλαντικό.

Σήμερα θα εξερευνήσουμε την περιοχή Καζαμάνς φτάνοντας στο παραποτάμιο χωριό  Ελινκίν. Θα επισκεφθούμε ένα από τα αριστουργηματικά δείγματα αρχιτεκτονικής ομβριοσυλλεκτικών σπιτιών που η λαϊκή αρχιτεκτονική εμπνεύστηκε για να επιβιώσει στο ξερό και άνυδρο περιβάλλον του Σαχέλ. Όμως δεν τελειώσαμε. Θα περάσουμε με πιρόγα απέναντι στο ποτάμιο νησί Καραμπάν και θα επισκεφτούμε κάποιον από τους οικισμούς του. Στην επιστροφή θα σταματήσουμε στο Ουσουγιέ που θεωρείται το κέντρο παραγωγής και διανομής των ανακάρδιων, γνωστά στις αγορές σαν…  κάσιουνατς! Είδες η Σενεγάλη;

Μετά την “αγγλική” Γκάμπια και την “γαλλική”  Σενεγάλη φτάνουμε στην… “πορτογαλική” Γουινέα- Μπισσάου! Σήμερα υπάρχουν τρεις Γουινέες στην Αφρική. Η πρώην Γαλλική, που δεν συνοδεύεται από κανέναν προσδιορισμό, η πρώην Ισπανική,  γνωστή σαν Ισημερινή Γουινέα και η πρώην πορτογαλική (Γουινέα Μπισσάου). Υπάρχει όμως  στην Ωκεανία και η Παπούα-Νέα Γουινέα καθώς και τρείς …Γουιάνες στην Νότια Αμερική! Η μία πρόλαβε και ονομάστηκε Σουρινάμ! Μετά απ’ αυτό το μάθημα γεωγραφίας – και αν όλα πάνε καλά – θα προλάβουμε μια πρώτη γνωριμία με την πόλη όπου κυριαρχεί το Προεδρικό Μέγαρο, η πλατεία Ιμπέριο, το παλιό λιμάνι και η Σοσιαλιστικού Ρεαλισμού Πλατεία των Μαρτύρων..

Από το πρωί θα είμαστε σε αναμονή για την παρατήρηση της παλίρροιας. Μόλις η στάθμη της θάλασσας το επιτρέψει, θα επιβιβαστούμε σε σκάφος για το αρχιπέλαγος Μπιζακός. Στόχος μας το νησί Μπολάμα που οι Πορτογάλοι έκτισαν την πρωτεύουσα τους. Έτσι σήμερα το ομώνυμο  ήρεμο χωριό αποπνέει μια αύρα ένδοξης παρακμής ανάμεσα στα μεγαλοπρεπή κτήρια που αναζητούν ένα νέο ρόλο. Θα περπατήσουμε στα δρομάκια, θα συνομιλήσουμε με τους ντόπιους και θα βιώσουμε έναν τόπο που ακόμα δεν βρήκε τη θέση που του αξίζει. Μην εκπλαγείτε αν μια μέρα ακούσετε πως η Μπολάμα περιελήφθη στον κατάλογο της UNESCO!

Πίσω στη γαλλόφωνη Αφρική! Με πτήση μέσω ενδιάμεσου σταθμού θα πετάξουμε για την «άλλη» Γουινέα της Δυτικής Αφρικής. Άφιξη αργά το απόγευμα στην πρωτεύουσα  Κονακρύ.

Αφήνοντας τη γνωριμία με την πρωτεύουσα για το τέλος, αναχωρούμε για το εσωτερικό της Γουινέας. Προορισμός μας η πόλη Νταλάμπα που βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο για τις εξορμήσεις μας. Άφιξη αργά το απόγευμα.

Εξόρμηση στα βουνά της Φούτα Ντζαλόν. Το εσωτερικό της Γουινέας είναι ορεινό σε αντίθεση με τον κανόνα της Δυτικής Αφρικής που θέλει τις χώρες πεδινές και επίπεδες.  Σ’ αυτήν την παραδοξότητα έρχεται να προστεθεί άλλη μία. Οι Φουλανί, που είναι κυρίαρχος νομαδικός λαός στην Αφρική, εδώ είναι  αγρότες! Τα εύφορα οροπέδια παράγουν πλούτο, οπότε παράτησαν τα κοπάδια και ασχολούνται με τις καλλιέργειες. Οι αγορές σφύζουν από προϊόντα και ένα πολύχρωμο πλήθος με χαρακτηριστικές φορεσιές συναλλάσσεσαι σε μια συναρπαστική κοσμογονία χρωμάτων και αρωμάτων. Όμως δεν ήρθαμε μόνο γι’ αυτό στη Φούτα Τζαλόν. Το υπερθέαμα της φύσης λέγεται καταρράκτες Καμπαντάγκα. Οι ομορφότεροι καταρράκτες στη Δυτική Αφρική. !

Σήμερα παίρνουμε το δρόμο της επιστροφής και καταλήγουμε στο Κονακρύ το απόγευμα.

Το πρωί θα ξεναγηθούμε στην πολύβουη πρωτεύσασα της Γουινέας. Απλωμένο στην ομώνυμη μακρόστενη χερσόνησο, το Κονακρύ δείχνει μεγαλύτερο απ’ ότι πραγματικά είναι. Θα κάνουμε φωτογραφική στάση στο λιμανάκι Μπουλμπινέ όπου οι πιρόγες πηγαινοέρχονται στα κοντινά νησιά Λος, θα δούμε το μεγάλο τζαμί  και ίσως περάσουμε από το τουρκικό τζαμί που οι ντόπιοι το αποκαλούν το «Τζαμί του Ερντογάν»! Το μεσημέρι αλλάζουμε σκηνικό καθώς από την αποβάθρα το λιμανιού αναχωρούμε με σκάφος καταμαράν, για τη Σιέρρα Λεόνε. Άφιξη το βράδυ στην πρωτεύουσα Φρητάουν!

Η Σιέρρα Λεόνε είναι μια χώρα με πορτογαλικό όνομα, που σημαίνει το Όρος των Λεόντων, με Αφρικανούς κατοίκους που ήρθαν όμως από την… Αμερική και μιλάνε αγγλικά αφού κανένας δεν ήταν γηγενής που να γνωρίζει τοπική γλώσσα. Και το σημαντικότερο, δεν διετέλεσε ποτέ αποικία κάποιας ευρωπαϊκής δύναμης! Όλα ξεκίνησαν  τον 19^ο αιώνα όταν καταργήθηκε η δουλεία και οι Άγγλοι αναζήτησαν μια λύση για να εγκαταστήσουν κάπου τους σκλάβους που απελευθέρωναν  από τα δουλεμπορικά πλοία ή έδειξαν αφοσίωση στην Αγγλία κατά την Αμερικανική Επανάσταση. Έτσι γεννήθηκε η πρώτη χώρα των απελεύθερων σκλάβων. Στην πρωτεύουσα Φρητάουν (Ελεύθερη Πόλη) δεν συναντάς μεγαλοπρεπή αποικιακά μέγαρα. Είναι οι άνθρωποι το καθοριστικό στοιχείο της ταυτότητας της πόλης. Θα σταματήσουμε σε επίμαχα σημεία, σε αγορές, σε τζαμιά και σε εκκλησίες  και αργότερα θα πάμε στη μαγεία που λέγεται ακτή Μπουρέ και ψαροχώρι Τόμπο. Πολύχρωμες βάρκες, ζωηρή κίνηση και ειδυλλιακή παρθένα ακτή που θα την ζήλευαν πολλές παραθεριστικές χώρες διεθνούς τουρισμού.

Λίγο πιο έξω από το Φρητάουν βρίσκεται το καταφύγιο Χιμπατζήδων Τεκουγκάμα.  Είναι για τα «απελεύθερα» πιθηκάκια που τα σώσανε από το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων. Θα επισκεφθούμε τους χώρους που περιθάλπονται, θα ενημερωθούμε για το έργο του εθνικού πάρκου και στη συνέχεια μας περιμένει μια μακριά διαδρομή για την πόλη Κενέμα στο εσωτερικό της χώρας. Εκεί που βρίσκονται τα ορυχεία διαμαντιών. Καλωσορίσετε στο Ματωμένο Διαμάντι!

Το πρωί θα επισκεφθούμε το ορυχείο διαμαντιών και θα βιώσουμε από κοντά την πραγματικότητα και τις δυσκολίες αυτού του εγχειρήματος που έγινε ταινία του Χόλυγουντ. Το απόγευμα μας περιμένει κάτι απρόσμενο. Στα χωριά της φυλής Μέντε θα παρακολουθήσουμε χορούς  με τις χαρακτηριστικής ξύλινες μάσκας ύψιστης τέχνης που συχνά θεωρούνται το κορυφαίο απόκτημα στα εθνολογικά μουσεία της Δύσης.

Ένα μεγάλο μέρος της ημέρας είναι  αφιερωμένο στη μετάβαση στη γειτονική Λιβερία. Η δεύτερη χώρα απελεύθερων σκλάβων στην Αφρική που εποικίστηκε από Αφρικανούς που τους έστειλαν με πλοίο από την Αμερική. Κανείς από τους πρώτους εποίκους δεν κατάγονταν από την περιοχή της Λιβερίας  μια και μετά από 200 χρόνια δουλείας, δεν είχε πλέον νόημα η καταγωγή. Έτσι γεννήθηκε η Λιμπέρια, η Ελευθερία! Άφιξη το απόγευμα στην Μονροβία που βράζει από παλμό, ζωντάνια και αυθεντικό αφρικανικό χάος. Θα ξεναγηθούμε όσο είναι ακόμη μέρα και θα φωτογραφήσουμε τα επώνυμα κτήρια ενώ δεν θα παραλείψουμε την φωτογραφία της «γλώσσας» του Γουέστ Πόιντ που την περικλείει η ο ποταμός Μεσουράντο.

Μια ακόμη ξενάγηση στην δυναμική Μονροβία αναζητώντας μη τουριστικές γωνιές σε μια χώρα που έτσι κι αλλιώς δεν βρίσκεται στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Το μεσημέρι αναχωρούμε για τις ακτές του χωριού Μάρσαλ όπου βρίσκονται μερικά  ιδιαίτερα πάρκα της Αφρικής. Το απόγευμα θα επισκεφθούμε το Πάρκο Λιμπάσα, ενώ αν δεν σας φοβίζουν τα κύματα του Ατλαντικού μπορείτε να δροσιστείτε στη θάλασσα μπροστά στο ξενοδοχείο.

Νωρίς το πρωί πετάμε από το αεροδρόμιο Ρόμπερτς για την γειτονική Ακτή Ελεφαντοστού. Φυσικά αν θέλαμε να κυριολεκτήσουμε θα την ονομάζαμε στα ελληνικά Ακτή Ελεφαντόδοντου, μια που αυτή είναι η κυριολεκτική μετάφραση από το Γαλλικό Cote d’ Ivoire. Όμως η λέξη “Ελεφαντοστού” είναι παλαιότερη ποιητική/λογοτεχνική απόδοση της έννοιας “του ελεφαντόδοντου”, και έχει εδραιωθεί ονομαστικά. Αφήστε δε που το επίσημο κράτος ζήτησε να παραμένει  το όνομά του αμετάφραστο! Άφιξη στο Αμπιτζάν, ανεπίσημη πρωτεύουσα της χώρας και η πιο μοντέρνα πόλη της Δυτικής Αφρικής.

Η επίσημη πρωτεύουσα Γιαμουσούκρο είναι ουσιαστικά ακατοίκητη. Και όμως  εκεί που τελειώνει η λεωφόρος και αρχίζει η ζούγκλα ορθώνεται ένα από τα πιο απρόσμενα κτίσματα της ανθρώπινης φιλοδοξίας. Ο καθεδρικός Ναός της Παναγίας της Ειρήνης. Ένας από τους μεγαλύτερους ναούς στον κόσμο με εμφανή μίμηση του Αγίου Πέτρου του Βατικανού. Μετά το πρώτο σοκ θα επισκεφθούμε την Παναγία της Ειρήνης  ενώ δεν θα παραλείψουμε στα γειτονικά χωριά να παρακολουθήσουμε χορευτικές εκδηλώσεις των φυλών Γκολύ.

Είναι αρκετοί αυτοί που  γνωρίζουν το διάσημο πλίνθινο  τζαμί στο γειτονικό Μάλι αλλά ελάχιστοι ξέρουν ότι στο βορρά, στην σαχελιανή ζώνη της Cote d’ Ivoire  υπάρχει το τζαμί του Κόνγκ. Ένα αιθέριο κτίσμα από λάσπη και ταπεινά υλικά που μαζί με τα μικρότερα τεμένη της περιοχής  περιελήφθη στον κατάλογο της UNESCO.  Η μέρα μας θα επικεντρωθεί στην επίσκεψη του τζαμιού ενώ παράλληλα θα κάνουμε στάσεις στα χωριά της φυλής των Σενούφο που διατηρούν την αφρικανική κουλτούρα και παραδόσεις. Καταλήγουμε στην επαρχιακή πόλη Κορόγκο για διανυκτέρευση.

Επιστρέφουμε αεροπορικώς στο Αμπιτζάν και στον ελεύθερο χρόνο μπορείτε να κάνετε μια βόλτα στην κεντρική λεωφόρο παρατηρώντας την αφρικανική μπουρζουαζία στα επώνυμα Καφέ και τους ευρωπαίους εταίρους τους.

Το πρωί θα ξεναγηθούμε στην πόλη και στα μοντέρνα κτίσματα ενώ θα αρπάξουμε την ευκαιρία και θα καταπλεύσουμε με σκάφος που εκτελεί δημόσια συγκοινωνία στη λιμνοθάλασσα φτάνοντας στους πιο μακρινούς οικισμούς της μεγαλούπολης.

Πρωινό ελεύθερο για τα τελευταία σας ψώνια. Το βράδυ πετάμε με ενδιάμεσο σταθμό πίσω στην Αθήνα.

Άφιξη το πρωί στην Αθήνα.