Αν έχετε δει τον επιθεωρητή Σάλβο Μοταλμπάνο, τον αγαπημένο ήρωα της ομώνυμης τηλεοπτικής σειράς, που στηρίχτηκε στα βιβλία του Αντρέα Καμιλλέρι, να παραγγέλνει θαλασσινά στην ταβέρνα του Έντσο, θα έχετε σίγουρα ζηλέψει τη μυσταγωγική προσέγγιση της Σιτσιλιάνικης κουζίνας. Αν όμως θέλετε να νιώσετε την πεμπτουσία της, θα πρέπει να κάνετε μια βόλτα στα πολύβουα στενά του Παλέρμο, αναζητώντας μικρομάγαζα και υπαίθρια κιόσκια ανάμεσα στα μπαρόκ κτίρια. Είτε στο λιμάνι, είτε στην αγορά Μercato di Ballaro, είτε στην αντίστοιχη Vucciria, στις παρόδους της εμβληματικής Vittorio Emmanuelle.
Εδώ η κουζίνα του δρόμου, δεν υστερεί από την κουζίνα της σάλας των εστιατορίων. Γιατί στο Παλέρμο, της εξωστρέφειας… τρώμε έξω. Ίσως από τις κορυφαίες πόλεις του πλανήτη για την ποιότητα και την ποικιλία του φαγητού του δρόμου. Δεν υπάρχει γωνιά – ιδιαίτερα στο ιστορικό κέντρο – που να μη σου δίνει τη δυνατότητα να δοκιμάσεις πεντανόστιμες λιχουδιές.
Ένας λαός με πληθωρικές και φασαριόζικες αντιδράσεις, καλόκαρδα πειράγματα συναντιέται στα κιόσκια και δοκιμάζει με υπερηφάνεια τη δική του κουζίνα. Μια κουζίνα povera… ma molto ricca, με ιταλικές αραβικές και γαλλικές επιρροές, αλλά φανατικά Σικελική. Μοντέρνα, αλλά και τυπολατρικά ιερή με τεχνικές που δεν αλλάζουν. Λες και είναι το κλειδί που σου ανοίγει το σεντούκι με τα κρυμμένα μυστικά και συγχρόνως κλειδώνει και σφραγίζει μια παράδοση που πρέπει να παραμείνει αναλλοίωτη. Γιατί διαφορετικά τί σικελική κουζίνα θα ήταν; Ή για να το πούμε καλύτερα: Τι θα ήταν η Σικελία χωρίς την παράδοσή της;
Εδώ η… γλώσσα μιλάει ιταλικά: arancini, Pane ca meusa, stigghiole, pasta con sarde, panelle, sfincia di San Giuseppe, canolli, frittola κ.ά.
Arancini
Χρυσαφένια «πορτοκαλάκια» που θα βρείτε παντού. Δεν πρόκειται φυσικά για πορτοκάλια, ονομάζονται έτσι (arancini) από το σχήμα τους. Είναι τραγανές ριζοκροκέτες, γεμιστές με ραγού από κιμά που θα τις βρείτε να σας περιμένουν παντού. Είτε τις ολοστρόγγυλες του Παλέρμο, είτε τις κωνικές της Κατάνιας (για να θυμίζουν το ηφαίστειο) που θα τις βρείτε κι αυτές εδώ να στέκουν σαν μικροσκοπικά μενίρ, το ένα δίπλα στο άλλο.
Pane con la meusa
Σε κάθε κουζίνα επιβάλλεται να υπάρχει ένα πιάτο για φανατικούς, αλλά και haters. Στη Σικελία τον ρόλο αυτό αναλαμβάνει το περίεργο αυτό «αηδιαστικό», αλλά και μυθικό σάντουιτς με λωρίδες τηγανισμένης σπλήνας μοσχαριού (η αιτία της λατρείας αλλά και του μίσους) μέσα σε μαλακό ψωμάκι. Απαραίτητο το λεμόνι που ρυθμίζει τη γεύση της «δύσκολης» σπλήνας, ενώ συχνά θα το βρείτε και με επικάλυψη από τριμμένο τυρί caciocavallo. Συνήθως πωλείται από πλανόδιους πωλητές διάσπαρτους σε όλη την πόλη.
Stigghiole
Στο Παλέρμο αγαπούν τα εντόσθια. Μια κουζίνα povera πρέπει να ξέρει να αξιοποιεί ότι έχει διαθέσιμο. Έτσι μετά τη σπλήνα, λατρεύουν και τα ψητά αρνίσια έντερα, που τα τυλίγουν σε ξυλάκι ή στον κορμό ενός πράσου, με μαϊντανό, αλάτι και κρεμμυδι και τα ψήνουν σε υπαίθριες ψησταριές με την τσίκνα να γίνεται θεϊκή σπονδή που κατακλύζει την πόλη. Μια λιχουδιά, ιδανική για μπίρα που σίγουρα δεν υπάρχει πουθενά αλλού. Αν βγείτε για… branch πρωί στη Vucciria, το σίγουρο είναι ότι θα βρείτε πάγκους να τα ψήνουν εκείνη τη ώρα μπροστά σας.
Caponata
Ένα παραδοσιακό πιάτο της Σικελίας που καταναλώνεται και ως κύριο πιάτο και ως σαλάτα. Αποτελείται από κύβους τηγανητής μελιτζάνας, κρεμμύδια και άλλα λαχανικά, καρυκευμένα με ελαιόλαδο, σάλτσα ντομάτας, σέλινο, ελιές και κάπαρη. Την απολαμβάνετε ζεστή, αλλά και κρύα.
Pasta con sarde
Κουζίνα στην Ιταλία, ακόμα και στον δρόμο, χωρίς ζυμαρικά, δεν μπορεί να υπάρξει. Όμως στη Σικελία η «πάστα», όπως λένε τα ζυμαρικά, δεν μπορεί να είναι όπως σε όλη τη χώρα. Εδώ έρχεται το αγαπημένο ψάρι των Σικελών, η σαρδέλα, να δώσει τη δική του ταυτότητα στο πιάτο, μαζί με φινόκιο και τριμμένη φρυγανιά φριταρισμένη σε ελαιόλαδο που σαρκαστικά οι Παλερμιτάνοι αποκαλούν parmesana dei poveri (ή παρμεζάνα των φτωχών).
Canolli
Έχετε δοκιμάσει τα πάντα και θέλετε να το τερματίσετε; Τα κανόλι σε κοιτούν αυθάδικα σχεδόν προκλητικά, σαν να σου λένε «κάνε πίσω αν μπορείς». Όχι δεν μπορείς να μη δοκιμάσεις το πιο εμβληματικό γλυκό της Σικελίας. Τηγανητή ζύμη σε σχήμα κυλίνδρου, γεμιστή με κρέμα και ρικότα και γαρνιρισμένη με φιστίκια. Εδώ πάτε ένα επίπεδο πιο πάνω από ότι είχατε δοκιμάσει ως τώρα.
Sfincia di san Giuseppe
Συνδυασμό ζύμης με κρέμα ζαχαροπλαστικής βρίσκουμε σε όλες τις κουζίνες του κόσμου. Το Sfincia di San Giuseppe όμως στο Παλέρμο, καταφέρνει να ξεχωρίζει, έχοντας, όπως πιστεύουν, την ευλογία του Αγίου Ιωσήφ, την ημέρα του οποίου παρασκευάζεται παραδοσιακά το γλυκό. Εσείς όμως μην ανησυχείτε, θα το βρείτε όλο τον χρόνο. Πρόκειται για νόστιμη, μαλακή τηγανητή ζύμη με μια λεπτή κρέμα ρικότα και κομματάκια σοκολάτας, ψιλοκομμένα φιστίκια, κεράσια και ζαχαρωμένη φλούδα πορτοκαλιού. Έχει χαρακτηριστεί ως παραδοσιακό προϊόν από το Ιταλικό Υπουργείο Γεωργίας, Τροφίμων και Δασικών Πολιτικών.
Panelle
Οι πανέλες είναι μια πολύ αγαπημένη λιχουδιά, άξια εκπρόσωπος του παλερμιτάνικου street food. Πρόκειται για τηγανίτες με ζύμη από αλεύρι ρεβιθιού αλάτι, πιπέρι, ελαιόλαδο και ψιλοκομμένο μαϊντανό. Καταναλώνονται σκέτες, με θαλασσινά ή καπονάτα, ενώ συνήθως τις σερβίρουν και μέσα σε χορταστικά σάντουιτς μαζί με ρικότα ή πεκορίνο.
Frittola
Αν δείτε ουρά σε κάποιο κιόσκι στο Παλέρμο, το πιθανότερο είναι ότι έχει σχηματισθεί από ανθρώπους που περιμένουν υπομονετικά να τους σερβίρουν frittola, μια διαδικασία σχεδόν τελετουργική, αφού τη βγάζουν με προσεκτικές κινήσεις από ένα καλάθι ψάθινο σκεπασμένο, ώστε να παραμένει ζεστή και με τους υδρατμούς της. Η frittola είναι μια σικελική λιχουδιά του δρόμου, φτιαγμένη κυρίως από κομμάτια κρέατος, χόνδρους και διάφορα άλλα μέρη του ζώου, τα οποία τηγανίζονται σε λίπος και αρωματίζονται με μυρωδικά όπως δάφνη, σαφράν και πιπέρι. Τρώγεται σκέτη ή μέσα σε ψωμί, πασπαλισμένη με χυμό λεμονιού πιπέρι και αλάτι.
Φρέσκα θαλασσινά
Στο Παλέρμο, τα ψάρια και τα θαλασσινά είναι άφθονα και διατίθενται ολόφρεσκα στους δρόμους σε καλές τιμές για όλους. Ανάμεσά τους κυριαρχούν τα οστρακοειδή, αλλά η πιο χαρακτηριστική εικόνα είναι τα ολόκληρα χταπόδια να βγαίνουν από κατσαρόλες στην αγορά Ballaro ή να ψήνονται στα κάρβουνα και να διατίθενται ολόκληρα ή μισά μαζί με ένα Aperol.
Πανόραμα της Σικελίας με υπογραφή Cosmorama
Αν θέλετε να γνωρίστε την κουζίνα της Σικελίας, αλλά και όλη τη μαγεία και την αιώνια ομορφιά του Σικελικού τοπίου, ακολουθήστε ένα πανόραμα της Σικελίας με την υπογραφή Cosmorama. Αδιάφορο για τις τάσεις της ιταλικής πασαρέλας του Βορά, το σικελικό τοπίο, ψημένο και σμιλεμένο στη ραστώνη του μεσημεριού συνθέτει μια ωδή στον ήλιο της Μεσογείου.
Από το Παλέρμο με τα μπαρόκ αριστοκρατικά palazzi και τη ρετρό χάρη μιας πόλης που ακούει το O sole Mio με την ίδια απενοχοποίηση που λικνίζεται με τα αραβικά σουξέ, στις ένδοξες Συρακούσες ως τη γοητευτική Κατάνια, τη Μαύρη Πόλη που ζει κάτω από το πέπλο της ηφαιστειακής σκόνης της Αίτνας, η Σικελία προσφέρει απλόχερα τα πάντα: Φιλοξενία, χρώματα, αρώματα και γεύσεις που δεν περιγράφονται με λόγια, αλλά επιστρατεύοντας όλες τις αισθήσεις.
Ακολουθήστε μας λοιπόν σε ένα οργανωμένο ως την τελευταία λεπτομέρεια οδοιπορικό που ενώνει τις γραμμές ανάμεσα στο ελληνικό στοιχείο με τις αραβικές και νορμανδικές επιρροές και απογειώνει τη μεσογειακή ομορφιά του απόλυτου θεϊκού τοπίου.